tasarım odaklı düşünme

Tasarım Odaklı Düşünme

Tasarım Odaklı Düşünme

Apple, Google, Samsung ve GE gibi dünyanın en önemli markaları tasarım odaklı düşünme (design thinking) yaklaşımını benimsemiş durumdadır. Ayrıca tasarım odaklı düşünme dünyanın önde gelen üniversitelerinde de öğretilmeye başlanmıştır.

Bu üniversiteler; Stanford, Harvard, MIT ve d.school’dur. Tasarım odaklı düşünmenin ne demek olduğunu ve neden bu derecede popüler olduğunu biliyor musunuz? Eğer bu konu hakkında bir bilginiz yoksa sizlere yazımızda bu konunun ne olduğunu ve neden bu derecede popüler olduğunu aktaracağız.

Tasarım odaklı düşünme, İngilizce anlamıyla Desing Thinking; kullanıcıları anlamayı, hipotezlere karşı gelmeyi, problemleri yeniden tanımlamayı, model ve test için yenilikçi çözümler ortaya çıkarmayı hedefleyen yinelemeli bir süreçtir. Girişimler ve kurumlar açısından çığır açan bir metottur.


Günümüzde Tasarım Odaklı Düşünmenin Önemi

Dünya her geçen gün birbirine bağlı ve karmaşık bir hale gelmektedir. Tasarım düşüncesi de bu değişim sayesinde daha insan merkezli bir şekilde mücadele etmek için bir araç sunmaktadır.

Yalnızca tasarım ekipleri değil tüm dünyada çeşitli sektörlerden farklı iş birimleri; yeterince bilinmeyen, belirsizlik içeren sorunları ele almak için tasarım odaklı düşünme yani tasarım odaklı düşünme metodu kullanılmaktadır. Çünkü süreç, bu tür sorunları insan merkezli bir şekilde yeniden tasarlamanızı sağlamaktadır.

Ayrıca kullanıcılar açısından önem arz eden odaklanmaya da imkan tanır. Tasarım odaklı düşünme bizlere alışılmışın dışına çıkan metotlarla derin dinlemeyi, yeni başlayan zihniyeti ile bir soruna yaratıcı düşünerek çözüm aramayı öğretmektedir.

Tasarım ekipleri, iyi tanımlanmamış ya da tanımlanmayan sorunları ele almak için tasarım düşüncesini kullanmaktadır. Bunun nedeni ise sorunları insan merkezli şekilde yeniden tasarlaması ve tasarımcıların kullanıcılar için en önemli olan şeylere odaklanmalarına izin vermesidir. Tasarım düşüncesi bizlere kutunun dışında düşünmek için bir yol sunmaktadır. Bunun yanında problemi biraz daha derine ilerletmektedir.

Tasarımcıların doğru araştırmalar gerçekleştirmesine, model ortaya çıkarmasına ve kullanıcıların gereksinimlerini karşılamanın yeni yollarını ortaya çıkarmak için ürün ve hizmetleri denemeye yardımcı olmaktadır. Tasarım düşüncesi, son yıllarda daha da popüler bir hal almaya başlamıştır. Bunun en önemli nedeni ise bazı yüksek profilli, global organizasyonun başarısı için anahtar rol oynamasıdır.


Tasarım Odaklı Düşünmenin Aşamaları

  1. Empati Yapın

Tasarım odaklı düşünme süreci oldukça önemli bir konudur. Bu yüzden tasarım odaklı düşünme sürecinin ilk aşaması, genel olarak kullanıcı araştırması metoduyla açıklığa kavuşturmaya çalıştığınız sorunun empatik bir biçimde anlaşılmasını sağlamaktadır. Empati, tasarım odaklı düşünme ve benzeri insan merkezli bir tasarım süreci için oldukça önemli bir konudur. Çünkü dünya üzerine kendi hipotezlerinizi bir yere bırakmanıza, kullanıcılara ve onların ihtiyaçları üzerine reel bir anlayış elde etmenize şans tanımaktadır. Empati, dinlenilerek, araştırılarak, deneyimleyerek veya gözlem yapılarak kurulabilmektedir. Sahip olunan herhangi bir sorunu çözmek için çıkılan bu yolculuğa empati yapılarak başlanması, sorunların temeline inilmesine yardımcı olmaktadır.

  1. Fırsat ve Sorun Alanlarını Tarifle

Eğer başarı hedefinizde ise büyük resmi görmeyi öğrenmelisiniz. Bu yüzden, en başta problemlerin tanımlanması gerekmektedir. Sonrasında da hangi eylemlerin sizi amaçlarınıza oldukça yakınlaştıracağını belirlemeniz gerekmektedir. Bu yüzden rengini kendinizin belirlediği kağıtlara sorunlar, çözümler, alternatif çözümler, yetenekler ve mühim olan başlıkları yazabilirsiniz. Başlıkların altına yazdıkça hangi noktaları bir araya getirmeniz gerektiğini daha iyi bulacaksınız. Bu başlıklar toplandığında aklınıza gelmeyen bir çözümün dahi farkına varabilirsiniz. Zihnimiz ne kadar sonsuz bir uçurum olsa dahi bazen soyut kavramları görselleştirmek ve somut bir biçimde toplamak başarı sürecinizi iyi bir şekilde tanımlamanıza olanak tanımaktadır.

  1. Fikir Geliştirin

İlk iki aşamada yer alan bilgi birikimi, alışagelmişin dışında düşünmeniz gereken farkındalığı sağlamıştır. Bu adımda, yenilikçi çareleri açıklamanın alternatif adımlarını araştırabilirsiniz. Birey gereksinimlerini bilerek açıkladığım sorunların çareleri adına yeni fikirler ortaya koymayı hedefler. Bu aşamadaki ortaya koyulan her fikir oldukça önemlidir. Bireyin kendi düşüncelerine sıkı şekilde bağlı olması doğru bir davranış olmayacaktır.

  1. Çözüm Oluşturun

Bu aşamanın hedefi; kesinleştirilen probleme uygun olan en iyi çareyi üretmektir. Muhtemel çarelerin örnekleri, bireylere test edilmek amacıyla verilir. Örnekleri kumdan kale yapmak adına kullanılan araçlar olarak görebiliriz. Prototip yani örnek; çok fazla çaba göstermeyerek ortaya koyabileceğiniz, duygusal ilişkiler yapmadan tekrarlamaktan kaçınmayacağınız, yalnızca son ürüne varırken geri bildirim elde etmenize sebebiyet verecek bir araçtır.

  1. Değerlendirme Yapmalısınız

Bu aşamada; gerçekleştirilen testlerden aldığımız geri bildirimler sayesinde değerlendirme yaparız. Bu değerlendirmelerin ardından belirtilen aranjmanlar ve düzeltmeler gerçekleştirerek ortaya koyulan çareler yeniden test edilebilir ya da değişik bir düşünce ile Design Thinking prosesine devam edebiliriz.

Tasarımı temel alarak fikir üretme, algılamanın ilk adımında çabucak göze çarpmayan alternatif izlemleri tayin etme hedefiyle; sorunları tekrardan açıklamak adına, emek gösterdiğimiz prosestir. Tasarım temelli fikir üretme kısacası Design Thinking bireye ve bizlere sorunların çaresini bulmada çözüm temelli bir davranış sunar.


Alışagelmiş Olmayan Bir Düşünme Şekli

Geçmişten günümüze ismini duyurmaya devam eden Design Thinking, insanı odak alan metodolojik bir benzerlik şeklinde kreatif düşüncelerin ortaya çıkmasına ortam hazırlar. Bu durum ise bu düşüncelerin prototip hale geldiğini atölyeler ile daha da ilerlemesine sebebiyet verir. Tüm bu emekler ve yenilikçi fikir üretme sistemi, bireylerin alışagelmiş fikir şekillerini ele alan bir tesire sebebiyet verir.

Seneler içerisinde tecrübelerle desteklenmiş fikir kalıplarını oynatmak ve farklılaştırmak sanıldığı kadar basit değildir. Tasarım temelli fikir üretmek bu kalıpların yeni çizgiler keşfetmesini, yeni çareler bulmasını engelleme olasılığını en aza indirir. Yenilikçi problem çözmeyi sağlayan ‘’ alışagelmiş dışında fikir üretme’’ bu şekilde elde edilebilir.

Beynimizde oturmuş olan, tecrübelerle desteklenmiş veya bellenilmiş birçok hazır kalıp çare üretilir. Alışagelmişin dışında fikir üretme tüm hazır kalıpları geride bırakarak,  yenilikçi fikir ve çare üretmek için yeni çizgiler belirlemeyi sağlar. Bu proses alışagelmiş fikirlerden kendini arındırabilmek adına hem bireyin zihninde hem de dış etkenlerle devamlı bir mücadeleyi mecbur kılar.


Tasarım Odaklı Düşünmenin Adımları Nelerdir?                 

Tasarım odaklı düşünme yaklaşımı için ihtiyaç duyulan adımlar bilir kişiler tarafından ‘’beşli model’’ ismi ile belirlenmiştir. Belirlenen beşli model Hosso-Plattner Tasarım Enstitüsü aracılığı ile analiz edilen en meşhur yorum olarak karşımıza çıkmaktadır. Peki bu beşli modelin adımları neler? Hadi hep birlikte bakalım.

  • Empati kurmak, olayı yakından analiz etmek ve karşıdaki kişiyi anlamak
  • Açıklamak, sorunun keşfedilmesi ve iyice açıklanması
  • Fikir üretme, gruplar veya bireyler şeklinde olasılıkların ortaya çıkarılıp analiz edilmesi
  • Prototip geliştirme, çarenin denemeye uygun ve somut bir biçime bürünmesi
  • Test, ilerletilen çarenin denenmesi ve uygulanması

Belirtilen beş adım arasında iki ana yaklaşım bireylerin odağında takılı kalıyor. İlk iki adımda bir teşhis koyma tutumu ele alınmış. Resmen bir doktorun hastalığın teşhisini koyma adımı gibi benimseniyor. Ardından üçüncü adımda bu durum için yapılabilecek şeylerin bulunması ve ortaya koyulması yaklaşımı dikkat çekiyor.

Tasarım odaklı düşünme ile çalışmalarına sağlayacağınız yenilikçi yaklaşım bu ana ölçütlerde kendini belli ediyor. Yaklaşım olarak problemi, bireyin, işin temelini idrak etmeye ve çözmeye çalışırken kreatif yanınızı belli etmeye ihtiyaç duyuluyor. Aynı zamanda fikir üretme aşaması çare bulmaya ilerleyen adımda bu kreatifliğin devamı şeklinde ele alınıyor. Çareyi doğru ve iyi şekilde tanımlamak ve uygulamak da sonucun olumlu olması açısından mühim bir konumda yer alıyor.

Bu yıl ilk kez GAMFED Türkiye işbirliği ile “ Design Thinking Turkey Summit” 26 Haziran 2021 tarihinde, saat 13.00-16.00 arası düzenleniyor. Detaylı bilgi ve program için : http://www.designthinkingturkey.com

 

Cevap bırakın